Hanza

Hanza – Związek miast hanzeatyckich

Hanse, w języku niemieckim oznacza – stowarzyszenie.

Hanza to powstały w średniowieczu związek kupców miast europejskich, których celem było osiąganie ułatwień i przywilejów handlowych. 

W XII wieku, pojawiły się pierwsze Hanzy w Niderlandach, następnie w Anglii, (która jednocześnie posiadała własne eksterytorialne handlowe faktorie) i w Niemczech.

Niemiecka Hanza, powstała w 1241 roku, była związkim niemal wszystkich miast Morza Północnego i ziem nadbałtyckich; w jej zasięgu  znajdowała się również Polska. 

W kwestii władzy, związek określał jednoznacznie:

“…Hanza nie jest niczym innym jak swoistym przymierzem, które nie uwalnia miast od prawnej podległości władcom, juz wcześniej pełniącym rządy; są one natomiast tym panom w każdej sprawie podporządkowane jak wprzód i przez nich rządzone”.

W XV wieku, pod przewodnictwem Lubeki, należało do niej 160 europejskich miast członkowskich, jak Rostok, Kolonia, Hamburg, Dortmund, Londyn, Bergen, Sztokholm, oraz polskie m.in.: Chełmno, Elbląg, Braniewo, Królewiec, Gdańsk, Szczecin, Wolin, Kołobrzeg, Kraków, Toruń. Miasta śródlądowe, głównie wykorzystywały drogi rzeczne, ale również naziemne.

Oto jak w 1469 roku, hanzeaci pisali o swoim zrzeszeniu:

„społeczność, kolegium ani powszechna wspólnota, tylko konfederacja wielu miast, miejscowości i gmin, po to by przedsięwzięcia handlowe, na morzu i lądzie osiągały pożądany i pożyteczny skutek i by świadczyć skuteczną ochronę przeciw morskim piratom i rozbójnikom na drogach”.

Organizacja miast hanzeatyckich prowadziła regularne zjazdy delegatów, gdzie ustalano taktyki dotyczące przywilejów dla zgrupowania i sposobów na utrudnianie pracy kupcom z miast niezrzeszonych. Podczas zjazdów, uchwalano przepisy obowiązujące wszystkie zrzeszone miasta, zaś ich nieprzestrzeganie groziło karami finansowymi, blokadą, lub nawet wydaleniem. 

Przywileje kupców hanzy, budziły wrogość u pozostałych kupców, pośredników, a jednoczesnie dawały wielkie zyski miastom unii.

Dla Polski, bycie częścią Hanzy, oznaczało otwarcie na rynki zamorskie. Postawą organizacji była współpraca gospodarcza, ujednolicenie praw, przepisów i walut. Metodą zwalczania konkurencji było wprowadzenie wewnętrznych ulg.

Przedsięwzięcia hanzeatyckie, nie ograniczały się jedynie do rejonu morza Bałtyckiego, sięgały bowiem od Portugalii i Hiszpanii po Rosję, Finlandię, Islandię.

Dynamiczny rozwój całej Europy, odkrycia nowych szlaków, przemiany ekonomiczne i nieporozumienia, doprowadziły do powolnego upadku Hanzy, które ostatecznie miał miejsce w XVI wieku.

Źródło: 1. www.palac.szczecin.pl, 2. www.histmat.org, 3. A. Januszajtis, “Opowieści Starego Gdańska”.

Możliwość komentowania Hanza – Związek miast hanzeatyckich została wyłączona
%d bloggers like this: