Średniowieczne żaglowce,  "Piotr z Gdańska"

“Piotr z Gdańska”

Karaka “Piotr z Gdańska”

średniowieczne żaglowce
Okręt kaperski Piotr z Gdańska na obrazie Adolfa Bocka

Największą i najbardziej znaną karaką, pływającą wówczas po Bałtyku, był dowodzony przez Pawła Beneke – Peter von Danczk. Okręt miał 3 maszty, 52 metry długości, 12 metrów szerokości, 5 metrów zanurzenia, 800 ton ładowności. Jego poszycie zbudowane było w tak zwanej gładkiej technice, odmiennej od powszechnie znanej dotąd gdańszczanom – na zakładkę.

Cała historia istnienia tego żaglowca, jest równie niezwykła jak wszystko co związane z Pawłem Beneke.

Pierwotnie był to okręt handlowy, który pływał pod banderą francuską i nazywał się „Pierre de La Rochelle” („Piotr z Rochelle”). Kiedy w swoim dziewiczym rejsie, w 1462 roku wchodził z ładunkiem soli do portu w Gdańsku, uderzył w niego piorun. Został złamany główny maszt, a pożar zniszczył pokład i poszycie.

Francuski właściciel nie miał wystarczających środków na remont i aby je zdobyć, zastawił okręt u gdańskich kupców. Pieniędzy ciągle było za mało więc remont trwał latami. Kiedy zmarł właściciel, karaka stała się własnością króla Francji Ludwika XI, który uznał zastaw za nie ważny i zażądał zwrotu okrętu. Gdańszczanie nie chcieli na to przystać i w sporze korzystali z poparcia swojego króla, Kazimierza Jagiellończyka.

Dzięki negocjacjom, w końcu karaka została skierowana do remontu w stoczni w Lastadii, a w 1471 roku, już jako okręt wojenny „Piotr z Gdańska”, uzbrojony w 17 dział i kusze, wyruszył na wojnę Hanzy przeciwko Anglii. Od tej pory żaglowiec budził podziw i postrach nie tylko na Bałtyku ale i na Morzu Północnym i w Kanale La Manche.

karaka Piotr z gdańska
Stawianie grotmasztu – ostatni etap remontu karaki. Rysunek Hansa Craemera. Źródło: Akademia Rzygaczy. http://web.archive.org

Po kolejnym remoncie, który okręt przeszedł w 1472 roku, dowództwo nad nim objął Beneke. 

W 1473 roku „Piotr z Gdańska” miał za zadanie patrolowanie wód terytorialnych oraz blokowanie brzegów Anglii, co stanowiło taktykę wojenną Hanzy. Pewnego kwietniowego dnia, Beneke zaatakował imponujących rozmiarów galeon „San Matteo”, w wyniku czego nastąpiło zdobycie ogromnego łupu wraz z obrazem „Sąd ostateczny”.

W 1474 roku, po zawarciu pokoju, „Piotr z Gdańska” został rozbrojony i powrócił na szlaki handlowe. Historia tego żaglowca zatoczyła koło i zakończyła się podobnie jak zaczęła. „Piotr z Gdańska” wypłynął z transportem soli, do francuskiego portu w La Rochelle – w którym został zbudowany. Ten rejs okazał się tak samo znamienny, jak ten pierwszy (również z transportem soli) z portu macierzystego do Gdańska. „Piotr z Gdańska” uległ uszkodzeniu tak znaczącemu, że postanowiono już go nie remontować. Paweł Beneke wrócił do Gdańska bez swojego żaglowca.

Peter von Danzig
Miniaturowa rekonstrukcja “Piotra z Gdańska”

Źródło: Akademia Rzygaczy

Możliwość komentowania “Piotr z Gdańska” została wyłączona
%d bloggers like this: