Miejsca,  Zegar astronomiczny

Zegar astronomiczny

Jednym z bezcennych, dzieł ocalałych po II Wojnie Światowej, który znajduje się we wnętrzu Kościoła Mariackiego w Gdańsku, jest średniowieczny zegar astronomiczny, o którym chciałabym dziś więcej napisać, aby zachęcić Was, Drodzy Czytelnicy, do zgłębienia historii tego bezcennego dzieła.

Kościół Mariacki, został zbudowany w latach 1346-1502 i jest największą  gotycką budowlą ceglaną w Europie i trzecią na świecie. Znajduje się pomiędzy ulicami św. Ducha, Piwną i Chlebnicką.  Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – fara Głównego Miasta – „Korona Gdańska”. I to właśnie w tym miejscu znajduje się wspomniany wcześniej zegar astronomiczny. Przejdźmy więc do jego historii…

https://www.globtroter.pl

Był rok 1464. Mistrz Hans Düringer przyjechał z Torunia, gdzie wraz z synem Konradem, prowadził pracownię. W Gdańsku miał zrealizować umowę na wykonanie wyjątkowego zegara astronomicznego, za co miał otrzymać sowitą zapłatę oraz dom. 

Przeklęty zegar astronomiczny?

Zamówiony zegar astronomiczny miał posiadać dwie tarcze, figurki poruszające się w takt wygrywanej melodii, a co najważniejsze, miał wskazywać nie tylko godzinę, ale i datę, dzień tygodnia, święta, fazy Księżyca, Słońca i znaki zodiaku. 

Zegar jest jednocześnie dziełem sztuki i techniki. Jego wysokość wynosi 14 metrów i jest zbudowany z trzech części: kalendarium, planetarium i teatru figur. W części kalendarium są dane roku oraz wykaz świętych; umieszczono tu również cztery postaci symbolizujące upływ czasu.

W części planetarium, znajduje się tarcza zegarowa, znaki zodiaku, oraz tarcze wskazujące fazy księżyca; nieco wyżej, umieszczone są drzwiczki ukazujące sceny Zwiastowania i Pokłonu Trzech Króli.

W części teatru figur, na szczycie można odnaleźć drzewo wiadomości, węża – kusiciela, Adama i Ewę, dwunastu apostołów oraz smierć z kosą.

https://odkryjpomorze.pl/pokaz_obiekt-2461-Bazylika_Mariacka_Gdansk.html
źródło: www.odkryjpomorze.pl

Tajniki techniczne związane z działaniem zegara, znane były tylko mistrzowi, zaś prace snycerskie wykonał jego syn. 

Po sześciu latach prac, zegar astronomiczny mógł być podziwiany przez gdańszczan, a sława o jego świetności rozeszła się po świecie. Mnóstwo ludzi przybywał podziwiać zegar. Mówiono nawet, że można z niego odczytać datę swojej śmierci.

https://bazylikamariacka.gdansk.pl/prace-konserwatorskie-zegara-astronomicznego/

Wkrótce, do mistrza zawitali wysłannicy burmistrza Lubeki, aby zamówić taki sam zegar dla swojego miasta. Władze Gdańsk, za nic nie chciały dopuścić na powstanie równie wspaniałego zegara. Dlatego właśnie, Düringer został uwięziony, a miejscowy kat wyłupał mu oczy, aby mistrz nigdy i dla nikogo nie mógł już zrobić podobnego dzieła. Dopiero wtedy, oprawcy – władze Gdańska, łaskawie wydały mistrzowi zgodę na wyjazd. 

Okrutnie okaleczony człowiek, przed opuszczeniem miasta, poszedł do kościoła Mariackiego, gdzie po długiej modlitwie, w odwecie za pozbawienie go wzroku, zniszczył serce zegara. Pękło i serce Düringera. Następnego ranka, martwego mistrza znalazł jego syn.

Konrad Düringer był snycerzem, nie umiał więc poradzić sobie z naprawą dzieła swojego ojca. Zrobił to, co umiał najlepiej. Wyrzeźbił podobiznę mistrza i umieściła ją na zegarze, pomiędzy tarczami.

Snycerz opowiadał później, że podczas prac nad figurką węża, kiedy nadawał jej ludzki wizerunek, wąż do niego przemówił, rzucając klątwę na zegar i samego mistrza. Ta wizja, jakby się ziściła: mistrz zmarł niebawem po ukończeniu dzieła, a zegar nie działał przez kilkaset następnych lat.

Zegar nie był naprawiany do 1944 roku. Odbudowano go dopiero w latach osiemdziesiątych XX wieku. Zachowało się 70% jego oryginalnych elementów. Prace naprawcze zakończono w 2019 roku; zrekonstruowane zostały brakujące elementy, przywrócono blask polichromii i kolorom.

Źródło:

  1. Nowak M. K. „Gdańsk: legendarny zegar”. www.albumpolski.pl                                                                                                                                                                                               
  2. www.bazylikamariacka.gdansk.pl                                                                                                                     
Możliwość komentowania Zegar astronomiczny została wyłączona
%d bloggers like this: